Terug naar het overzicht

Succesvol Startgesprek KOG-Metamorfoze in de Teekenschool van het Rijksmuseum

Op 10 september 2021 was de start van het grote digitaliseringsproject Metamorfoze. In januari 2021 ontving het KOG het mooie nieuws over de toegekende ‘voorlopige honorering van de KOG-Projectaanvraag Metamorfoze Archieven en Collecties’. Metamorfoze is het Nationaal programma voor het behoud van het papieren erfgoed. Voor informatie over Metamorfoze klik hier.

Zes papieren collecties
Zes papieren collecties worden – na indiening en goedkeuring van het Projectplan – geconserveerd en gedigitaliseerd. Het is een fantastische stap naar het online brengen van deze collecties voor de leden en een breder publiek via de website van het Rijksmuseum en die van het KOG. 

1. Historische verzameling der Schutterij (circa 1650-1930). Deze verzameling werd aan het eind van de negentiende eeuw bijeengebracht, toen veel schutterijen ophielden te bestaan en hun verzamelingen verloren dreigden te gaan. De collectie bevat vele zeldzame pamfletten en boeken, een verzameling prenten en tekeningen en een schat aan archiefmateriaal met betrekking tot de schutterij en burgerbewapening in Nederland. 

2. Charters (1259-1815). De oorkondeverzameling van het KOG bevat zeer uiteenlopende stukken, zowel chronologisch als geografisch, met oorkonden uit het hele land (168 stuks). De verzameling is in de tweede helft van de negentiende eeuw door schenkingen van KOG-leden gevormd.

3. Handschriften (1440-1935). De handschriftencollectie bestaat uit 110 handschriften. Deze collectie is zeer divers en bevat onder meer topografische beschrijvingen, reisverslagen, handschriften met betrekking tot de geschiedenis van Amsterdam, wapenboeken, genealogieën en alba amicorum. De meeste stukken dateren uit de achttiende eeuw. De verzameling is in de tweede helft van de negentiende eeuw door schenkingen van KOG-leden gevormd.

4. Atlas Amsterdam (1544-2010). De Atlas Amsterdam is een historisch-topografische atlas met Amsterdam als thema. De Atlas bevat ruim 21.500 topografische tekeningen, prenten, foto’s, spotprenten en ander materiaal op papier vanaf 1600. Het initiatief voor deze atlas kwam in 1877 van het bestuur van het KOG en vanaf dat jaar is door de KOG-leden zelf op Amsterdamse voorstellingen verzameld. Hierbij is volgens de gebruikelijke indeling van atlassen verzameld. Onderdeel van de Atlas Amsterdam is de collectie architectuur- en ontwerptekeningen.

5. Atlas Zeden en Gewoonten (1600-1983). De Atlas Zeden en Gewoonten heeft de geschiedenis van zeden en gewoonten, monumenten, beeldhouwwerken en kunstnijverheid in Nederland als thema. De verzameling, die behalve achtendertig portefeuilles met duizenden prenten en tekeningen ook ingebonden prentwerken, albums, foto’s, knipsels, spelletjes en andere voorwerpen omvat, is in 1885 ontstaan op initiatief van een van de KOG-oprichters Daniel Franken (1838-1898). Vanaf 1885 is de Atlas regelmatig aangevuld. De afgelopen decennia worden incidenteel nog afbeeldingen toegevoegd.

6. Atlas Schoemaker (1725-1735). De Atlas Schoemaker is tussen 1725 en 1735 samengesteld door de
Amsterdamse koopman Andries Schoemaker (1660-1735). De atlas bevat topografisch-historische beschrijvingen geïllustreerd met stads- en dorpsgezichten. De 28 delen van de Atlas Schoemaker zijn over zeven Nederlandse instellingen verspreid. Het KOG bezit de tien foliobanden met tekening

Projectplan en Startgesprek 
Het ingediende Projectplan werd gepresenteerd en besproken op 10 september 2021 in het Rembrandt-atelier in de Teekenschool. Bij dit startgesprek waren alle betrokken deelnemende partijen  aanwezig:

Koninklijk Oudheidkundig Genootschap (KOG) de aanvrager van de projectsubsidie en vertegenwoordigd door Judith van Gent en Carina Greven. Het KOG vervult binnen het project verschillende rollen.

Rijksmuseum (RM) vertegenwoordigd door Manon van der Mullen en Anna van Lingen. Het Rijksmuseum stelt haar depots en expertise ter beschikking aan KOG en treedt binnen het project op als expert beheer, behoud en beschikbaarstelling van archieven. Het RM vervult tegelijkertijd ook de rol van adviseur voor conserverings- en digitaliseringsvraagstukken.

Bureau Metamorfoze (MM) vertegenwoordigd door Alexandra Daniels (coördinator), Marit Kloostra, Kirsten van Engelenburg en  Elly Pouwels (conserveringsadviseur, online aanwezig). MM is de subsidieverstrekker van het conserveringsproject en voert projectleiding over het subsidieproces. De Coördinator Archieven en Collecties van Metamorfoze (Alexandra Daniels) vervult gedurende het project ook de rol van adviseur aangaande conserverings- en digitaliseringsvraagstukken.

de Melker & Partners B.V. (dMP) vertegenwoordigd door Anne-Marie Jeunink en Mariëlle Callenbach. dMP is opdrachtnemer van KOG en vervult binnen het project uiteenlopende rollen. dMP is projectleider en heeft de verantwoordelijkheid het project binnen het vastgestelde tijdsbestek en beschikbare middelen succesvol te realiseren. De uitvoering ligt voor een groot deel eveneens bij dMP, die een ervaren team van medewerkers op het gebied van conservering beschikbaar stelt. dMP werkt samen met Anne Roos – Restauratie-atelier. Zij vervult binnen het project de rol van expert voor conservering en restauratie van papier.

Picturae B.V. vertegenwoordigd door Martijn Roelofs en Frank Pera. Picturae B.V. is opdrachtnemer van KOG en vervult binnen het project de rol van leverancier voor digitalisering. Zij voert onder aansturing van dMP, daarbij geadviseerd en begeleid door RM, het digitaliseren van de zes deelcollecties uit. Binnenkort wordt een – voor Metamorfoze verplichte – proefbatch met werken uit de zes deelcollecties als eerste gedigitaliseerd. Voor meer informatie over Picturae klik hier.

Binnen het project vervult Anne Roos de rol van expert voor conservering en restauratie van papier. Zij voert onder aansturing van dMP, restauratie- en conserveringswerkzaamheden uit aan de charters en het gerolde materiaal.

Lees hier verder over de voorbereidingen van dit grote KOG-project:

Klik hier voor de Historische Verzameling der Schutterij tijdelijk in het Regionaal Archief in Alkmaar.

Klik hier voor het Aanvalsplan Objectnummering KOG-Metamorfoze.

 

Carina Greven verricht voorbereidingen voor het Metamorfoze-project, depot KOG in het Rijksmuseum, april 2021.
Judith van Gent verricht voorbereidingen voor het Metamorfoze-project, Regionaal Archief Alkmaar, april 2021.
Manon van der Mullen verricht voorbereidingen voor het Metamorfoze-project, depot KOG in het Rijksmuseum, april 2021.