Terug naar het overzicht
Johannes Hubertus Reygers, Herinneringsstuk ter ere van de eerste verjaardag van Joan Pieter Le Mahieu, knipkunst, 1800, Middelburg, 160 x 137 mm (KOG-ZG-1-18A-157)

Schenking van drie gedenkstukken van Johannes Hubertus Reygers

Bijzondere schenking van drie gedenkstukken van Johannes Hubertus Reygers

Joyce Zelen (conservator Rijks Prentenkabinet en commissielid Alas Zeden en Gewoonten): Het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap ontving in het najaar van 2024 een uitzonderlijke schenking: drie uiterst zeldzame gedenkstukken van de Middelburgse knipkunstenaar Johannes Hubertus Reygers (Gorinchem 1767 – Middelburg 1849). De schenking is gedaan door Robert-Jan te Rijdt, oud-conservator tekeningen van het Rijksmuseum en commissielid Atlas Amsterdam bij het KOG, kort voor zijn overlijden op 5 november 2024. Met zijn genereuze gebaar verrijkte hij de collectie op bijzondere wijze.

De drie werken, vervaardigd in 1800 ter ere van de eerste verjaardag van Joan Pieter Le Mahieu (KOG-ZG-1-18A-157), in 1823 ter gelegenheid van een veertigste verjaardag (KOG-ZG-1-18A-155), en in 1831 voor de vijfendertigste verjaardag van Magdalena Reygers (KOG-ZG-1-18A-156), tonen Reygers op het hoogtepunt van zijn kunnen. In deze verfijnde composities combineert hij potlood, pen en inkt, aquarel, bodycolour en bladgoud met minutieus gesneden papierelementen in uiteenlopende vormen. De papieren ornamenten zijn aangebracht rond geschilderde, vergulde en gemarmerde architectonische omlijstingen, gemonteerd in vroeg-19de-eeuwse, met papier gevoerde houten kist-lijsten met Empire-lijst. Het zijn stille getuigen van een uitzonderlijk kunstenaarschap dat al in Reygers’ eigen tijd bewondering afdwong.

Johannes Hubertus Reygers, Herinneringsstuk ter ere van een veertigste verjaardag, knipkunst, in of na 1823, Middelburg, 482 x 390 mm (KOG-ZG-1-18A-155)

Reygers, autodidact en sinds 1787 werkzaam in Middelburg, ontwikkelde zich tot een veelzijdig kunstenaar: tekenmeester, tekenaar, prentmaker, modelleur en een van de vroegste beoefenaars van de lithografie in Nederland. Daarnaast was hij een geliefd portrettist onder de Middelburgse elite. In 1840 prezen Van den Eijnden en Van der Willigen zijn “kunstig snijwerk in papier, als Basrelief opgewerkt”, waarvan fraaie voorbeelden in Middelburg en elders in Zeeland te zien waren. Het bekendste stuk – opgedragen aan koning Lodewijk Napoleon (1807) – bevindt zich tegenwoordig in het Rijksmuseum.

Werken van Reygers zijn uitzonderlijk zeldzaam. Buiten het Rijksmuseum bezit alleen het Zeeuws Museum een recent verworven gedenkstuk (voor Hendrik van den Broecke, 1777–1821), terwijl verder slechts enkele waterverftekeningen en een silhouetportret in Nederlandse museale collecties voorkomen.

Met de schenking van Robert-Jan te Rijdt komen nu drie nieuwe sleutelwerken van Reygers in het bezit van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap. Ze vormen niet alleen een eerbetoon aan een markant Zeeuws kunstenaar, maar ook een blijvende herinnering aan de schenker die deze bijzondere aanwinst mogelijk maakte.

Johannes Hubertus Reygers, Herinneringsstuk ter ere van de vijfendertigste verjaardag van Magdalena Reygers, knipkunst, ca. 1831, Middelburg, 432 x 351 x 82 mm (KOG-ZG-1-18A-156)